ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ «ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΕΝΑ» ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΡΑΓΑΤΗ ΚΑΙ ΑΡΘΡΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ

ΑΝΑΛΩΣΙΜΟΙ ΠΙΛΟΤΟΙ-ΑΚΡΟΒΑΤΕΣ: ΘΥΜΑΤΑ ΤΗΣ «ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΑΜΑΤΟΣ» 

 ΒΙΝΤΕΟ

Γράφει ο Κωνσταντίνος Ι. Βαθιώτης

Με αφορμή την πρόσφατη τραγωδία στην Τανάγρα μίλησα στην «Ελεύθερη Πένα» του δημοσιογράφου Δημήτρη Δραγάτη , όπου θίξαμε τα ζητήματα:

Πρέπει να εξακολουθήσουν να λαμβάνουν χώρα αεροπορικές επιδείξεις, και μάλιστα με τη συμμετοχή αεροσκαφών της πολεμικής αεροπορίας, δεδομένου ότι από μια επισκόπηση αντιστοιχιών επιδείξεων στο εξωτερικό προκύπτει ότι χάνονται ανθρώπινες ζωές, όχι μόνο από την πλευρά των πιλότων αλλά και των θεατών;

Ποια είναι τα αναγκαία μέτρα σε τέτοιες εκδηλώσεις; Τηρήθηκαν στην προκειμένη περίπτωση;

Ποιες αντιφάσεις υπάρχουν ανάμεσα στη διεξαγωγή τέτοιων εκδηλώσεων και στην ρητορική της μηδενικής ανοχής της κυβέρνησης που βιώσαμε επί κορωνοϊού αλλά και συνεχίζουμε να βιώνουμε σε σχέση π.χ. με την οδική κυκλοφορία;

Πώς διαμορφώνεται η ανταγωνιστική σχέση ελευθερίας και ασφάλειας στο πλαίσιο τέτοιων εκδηλώσεων;

Πόσο θεμιτό είναι να αποδεχόμαστε τον θάνατο ανθρώπων, ακόμη και δεκάδων, στο όνομα της οργανωμένης ψυχαγωγίας;

Φθάσαμε σε σημείο να μας φαίνεται φυσιολογικό να κάνει ένας λάτρης αεροπορικών επιδείξεων εισιτήριο αποδεχόμενος να δει ζωντανά να συντρίψει ένα αεροσκάφος και να πεθάνει το πλήρωμά του;

Άρκει να προβάλλεται ωχαδερφιστικά η διαπίστωση ότι έτσι λειτουργεί η κοινωνία του θεάματος;

Μπορούν να αντιμετωπίζονται οι πιλότοι ως ήρωες, όταν πεθαίνουν με αυτόν τον τρόπο; Και ποιες νομικές συνέπειες έχει ο χαρακτηρισμός ενός θύματος ως ήρωα;

Μπορούν να αναζητήσουν ευθύνες της κυβέρνησης, ακόμη και ποινικές ευθύνες του υπουργού εθνικής αμύνης ή της ηγεσίας της πολεμικής αεροπορίας; Θα έπρεπε να είχαν κάποιοι παραιτηθεί;

Μπορεί να αποτελεί άλλοθι το γεγονός ότι επί πολλά χρόνια διοργανώνονται σε όλα τα κράτη τέτοιες αεροπορικές επιδείξεις;

Τι δίδαγμα μπορούμε να αντλήσουμε από τη σύγκριση με το άθλημα της πυγμαχίας που και αυτό συνεχίζει κανονικά να διεξάγεται παρά τους εκατοντάδες θανάτους ή τους σοβαρούς τραυματισμούς των τελευταίων 100 ετών;

Στη συνέχεια ακολουθεί άρθρο για εμβάθυνση στα πυρήνα των θέσεων που ακούστηκαν στην παραπάνω εκπομπή:

ΠΥΓΜΑΧΙΑ ΚΑΙ ΟΔΗΓΗΣΗ

Παρά το γεγονός ότι εκατοντάδες πυγμάχοι έχουν πεθάνει τα τελευταία 100 χρόνια λόγω της συμμετοχής τους σε αγώνες πυγμαχίας και ακόμη περισσότεροι έχουν τραυματιστεί σοβαρά κατά τη διάρκεια της εκάστοτε αναμέτρησης, η πυγμαχία εξακολουθεί να μην υφίσταται ως άθλημα και να το κάνει. απολαμβάνουν όχι μόνο όσοι συμμετέχουν ενεργά σε αυτό βγάζοντας το ψωμί τους, αλλά και όσοι θεατές ευφραίνονται από το θέαμα των μαυρισμένων ματιών ή του αιμορραγούντος προσώπου («άρτος και θεάματα»!).

Φυσικά, αντίστοιχος κίνδυνος μπορεί να προέλθει και από τον «βασιλιά των σπορ» , δηλ. το ποδόσφαιρο : οι σοβαροί τραυματισμοί από κτυπήματα του αντιπάλου ή ακόμη και οι εξίσου σοβαροί αυτοτραυματισμοί βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη του συγκεκριμένου αθλήματος, ενώ καθόλου σπάνιοι δεν είναι πλέον –ιδίως από το 2020 και μετά– οι αιφνίδιοι θάνατοι κατά τη διάρκεια μιας ποδοσφαιρικής αναμέτρησης. 

Ουδείς διανοήθηκε, όμως, μέχρι σήμερα να εισηγηθεί την κατάργηση του ποδοσφαίρου.

Αλλά και πέραν του αθλητικού πλαισίου, ένα άλλο κλασικό παράδειγμα κινδυνώδους δραστηριότητος που, παρά τις σωματικές βλάβες και τους θανάτους που συνεπιφέρει σε καθημερινή βάση είναι αδιανόητο να απαγορευθεί, είναι η οδήγηση IX αυτοκινήτου . 

Χάρη, ο πολίτης έχει τη δυνατότητα όχι μόνο να ψυχαγωγείται διοργανώνει εκδρομές με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας του ή με φίλους του, αλλά και να πηγαίνει στη δουλειά του ή να μεταβαίνει στο νοσοκομείο όταν δεν υπάρχει άλλο μεταφορικό μέσο.

ΕΠΙΤΡΕΠΟΜΕΝΗ ΔΙΑΚΙΝΔΥΝΕΥΣΗ

Για να δικαιολογηθεί η λειτουργία τέτοιων τομέων αναγνωρισμένης κοινωνικής δραστηριότητας λόγω της οποίας ξεκληρίζονται οικογένειες, εφαρμόζονται στο Ποινικό Δίκαιο οι νομικές κατασκευές της λεγόμενης κοινωνικής δραστηριότητας (δηλ. δόκιμης/ανεκτής) συμπεριφοράς ή της επιτρεπόμενης διακινδύνευσης .

Η καθοδηγητική σκέψη που υποκρύπτεται στην καθιέρωση των δύο αυτών θεσμών είναι η εξής: Αν το Δίκαιο απαγόρευε οιαδήποτε προσβολή των εννόμων αγαθών των πολιτών (ιδίως της ζωής και της υγείας), τότε όλες οι εκφάνσεις του κοινωνικού βίου θα έπρεπε να παραλυθούν. 

Με τα λόγια του αείμνηστου Χανς Μπέλτσελ (Hans Welzel ), διακεκριμένου καθηγητή Ποινικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βόννης και εμπνευστής της κατασκευής της κοινωνικής προσφοράς:

Μια τέτοια καθολική απαγόρευση που μας υποβίβασε σε μπιμπελό ενός μουσειακού κόσμου .

Η λογική της απόλυτης ασφάλειας , την οποία προπαγανδίζουν νυχθημερόν οι σύγχρονοι λαϊκιστές αλλά και πανούργοι πολιτικοί, προετοιμάζει το έδαφος για την εγκαθίδρυση ενός καμουφλαρισμένου ολοκληρωτισμού. 

Όπως παρατηρεί ο Βόλφγκανγκ Μιτς ( Wolfgang Mitsch ), ομότιμος καθηγητής Ποινικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Πότσδαμ:

η εφαρμογή μέτρων που αποσκοπούν στην απόλυτη ασφάλεια κάνουν τη ζωή των πολιτών να είναι άχρωμη, πληκτική και μονότονη (“no risk, no fun”), όπως συμβαίνει στις κοινωνίες ομοιομορφίας που περιγράφονται σε δυστοπικά μυθιστορήματα ή απεικονίζονται σε ταινίες επιστημονικής φαντασίας ( Mitsch, Das erlaubte Risiko im Strafrecht, JuS 2018, σελ. 1161 επ., 1164).

Ωστόσο, για να μπορεί να θεωρηθεί επιτρεπτή μια διακίνηση στους προαναφερθέντες τομείς κοινωνικής δραστηριότητας, είναι απαραίτητο να πληρωθεί μια κρίσιμη προϋπόθεση, η οποία είχε επισημάνει ο μακαρίτης καθηγητής Ποινικού Δικαίου Γεώργιος-Αλέξανδρος Μαγκάκης ήδη από το 1963 . στη μελέτη του με τίτλο «Η επιτρεπόμενη κινδυνώδις δράσις ως λόγος αποκλείων το άδικον» , δημοσιευμένη στο Τιμητικό Τόμο επί τη 125τηρίδι του Αρείου Πάγου (σελ. 103 επ., 111). Ειδικότερα, θα πρέπει:

«να έχουν ληφθή πάντα τα υπό της σωφροσύνης ενδεικνυόμενα μέτρα , ώστε, χωρίς να παρακωλύεται η λειτουργία του σχετικού τομέα κοινωνικής δράσης […], ο εκ της δράσεως κίνδυνος να περιορίζεται εις τον ελάχιστο δυνατό βαθμόν ».

ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΔΕΙΞΕΙΣ

Όσα αναφέρθηκαν παραπάνω σκιαγραφούν τον θεωρητικό καμβά μέσα στον οποίο πρέπει να κινηθεί κανείς για να αξιολογήσει προσηκόντως το τραγικό αεραθλητικό δυστύχημα στην Τανάγρα, όπου από το 2012 διοργανώνονται επιδείξεις με συμμετοχή ελληνικών και ξένων μαχητικών αεροσκαφών προς τέρψιν του φιλοθεάμονος κοινού.

Με δεδομένο ότι, βάσει προγενέστερων εμπειριών, τέτοιες επιδείξεις ενδέχεται να οδηγήσουν στον θάνατο όχι μόνο των πιλότων που επιχειρούν ριψοκίνδυνους ελιγμούς αλλά και των θεατών που παρακολουθούν την επίδειξη (π.χ. στις 27 Ιουλίου 2002 είχαν χάσει τη ζωή τους 77 άνθρωποι από συντριβή ουκρανικού μαχητικού αεροσκάφους που κατέπεσαν πάνω στο πλήθος κατά την διάρκεια air show στο αεροδρόμιο του Σκνύλιβ), για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου κατά τη ζωή των πιλότων και των θεατών είναι αναγκαίο να εφαρμοστούν αυστηροί κανόνες ασφαλείας. διεξαγωγή της επίδειξης τόσο ως προς τους πιλότους όσο και ως προς τους θεατές :

Θα πρέπει π.χ. να έχει καταστρωθεί και να δοκιμαστεί ένα ασφαλές πλάνο πτήσης και ελιγμών μακριά από βιομηχανικές και δασικές εκτάσεις , να λάβει μέρος μαχητικά αεροσκάφη που δεν είναι γηρασμένα και υπό συρση, αλλά ηλεγμένα και πιστοποιημένα ενόψει των αυξημένων απαιτήσεων ενός τέτοιου σόου, οι δε πιλότοι τους να είναι πεπειραμένοι και άριστα εκπαιδευμένοι για ελιγμούς υψηλού ρίσκου σε χαμηλό ύψος, με επίγνωση των ορίων του αεροσκάφους . Τηρήθηκαν τα ανωτέρω;

Σημειωτέον ότι, από τις χώρες της ΕΕ, η Ελλάδα είναι η μοναδική που χρησιμοποιείται Phantom , ενώ το μοιραίο αεροσκάφος ήταν ηλικία άνω των 50 ετών (στις 30.1.2023, πετώντας με τον ίδιο τύπο αεροσκάφους, είχαν σκοτωθεί στο Κατάκολο δύο ακόμη πιλότοι μας κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής πτήσης).

Βάσει του σεναρίου της επίδειξης, ο κατά τον εκφωνητή της εκδήλωσης «ζωντανός θρύλος» που κατέβαινε από τα 2.000 στα 300 πόδια, θα έκανε ελεύθερα με δεξιά στροφή για να αναπτυχθεί ταχύτητα στα 550 μίλια και στη συνέχεια να επιχειρήσει ταχεία άνοδο πάνω από τον διάδρομο!

 Άραγε, πόσο ρεαλιστικό και ασφαλές ήταν το συγκεκριμένο σενάριο επίδειξης για ένα βαρύ μαχητικό Phantom;

Πέρα, όμως, από τα εύλογα ερωτήματα σε σχέση με τους κανόνες και τα μέτρα ασφαλείας που θα έπρεπε να έχουν τηρηθεί από κάθε πλευρά, ώστε η αεροπορική επίδειξη της Τανάγρας να εγκυμονεί τον μικρότερο δυνατό κίνδυνο για ανθρώπινες ζωές και έτσι δεν μπορεί να υπαχθεί στο πεδίο της. επιτρεπόμενης διακινδύνευσης, ο γενικότερος φλέγων προβληματισμός που ανακύπτει από την πρόσφατη συμφορά είναι η εξής:

ΙΠΤΑΜΕΝΟ ΤΣΙΡΚΟ

Σε σύγκριση με την οργάνωση αθλητικών αναμετρήσεων ή με τη λειτουργία των μέσων συγκοινωνίας και μεταφοράς, οι αεροπορικές επιδείξεις καλύπτουν τις ψυχαγωγικές απαιτήσεις ενός μάλλον περιορισμένου κοινού . 

Επίσης, η υπερχρεωμένη Ελλάδα είναι μια χώρα που, λόγω των συγκρουσιακών σχέσεων της με την Τουρκία, τα μαχητικά της που παραβιάζουν συστηματικά τον εσωτερικό μας χώρο, δεν έχει την πολυτέλεια να παραχωρεί τα πολεμικά αεροσκάφη της για αεροπορικές επιδείξεις που διοργανώνουν. ιδιωτικές εταιρείες παίζοντας στα ζάρια τη ζωή των πιλότων, καθώς και την ακεραιότητα του πανάκριβου αεροπορικού μας στόλου.

Θα ήταν, λοιπόν, σώφρον, υπό το πρίσμα της ορθολογικής, γενικής και αφηρημένης στάθμισης του δημόσιου κόστους και οφέλους , να απαγορευθούν εφεξής άπαξ διά παντός τέτοιες ανόητες επιδείξεις, ώστε να μην πληρώσουμε πρόσθετο φόρο αίματος, θυσιάζοντας και άλλους Ικάρους μας στους νεοφιλελεύθερο βωμό του βρεφοποιητικού θεάματος .

Αλλά και σε διεθνές επίπεδο, πρέπει επιτέλους να κυριαρχήσει η κοινή λογική και να απαγορευθεί από παντού οι αεραθλητικές εκδηλώσεις :

Τα μαχητικά αεροσκάφη κατασκευάζονται για να αναχαιτίσουν τον εχθρό προστατεύοντας τον πληθυσμό, όχι για να κάνουν ακροβατικά , θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή τους και το συγκεντρωμένο πλήθος.

Γι' αυτό, αν δεν σταματήσουν εδώ και τώρα οι παραστάσεις των «ιπτάμενων τσίρκων» , το τίμημα για την αποσύνδεση ενός αντικειμένου από τον λειτουργικό σκοπό του (ακροβατικά μαχητικά) και, αντιστοίχως, ενός υποκειμένου από τον επαγγελματικό ρόλο του (πιλότος-ακροβάτης) που πληρώνεται από καιρού εις καιρόν πολύ ακριβά μέσα στους κόλπους της σύγχρονης, αλλοτριωμένης «κοινωνίας του θεάματος» (Guy Debord). 

Η τεχνολογία σκοτώνει, πόσω μάλλον όταν χρησιμοποιείται στρεβλά-ανάποδα !

Τέλος, αφ' ης στιγμής η παρούσα κυβέρνηση προπαγανδίζει νυχθημερόν το αυταρχικό δόγμα της μηδενικής ανοχής , υπό την έννοια ότι δεν χάνεται ποτέ και για κανέναν λόγο ούτε μία ανθρώπινη ζωή (γι' αυτό, άλλωστε, έχει μετατρέψει την οδική κυκλοφορία σε οργουελικό τοπίο. ψηφιακής επιτήρησης με «κάμερες παντού» και όρια κατάλληλα για ανθρωποχελώνες), είναι προδήλως αντιφατικό να επιτρέπει τη λειτουργία «ιπτάμενων τσίρκων» για τη διεξαγωγή εν δυνάμει φονικών επιδείξεων, εκθέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή των πιλότων της ελληνικής. αεροπορίας αλλά και του φιλοθεάμονος κοινού .

Κι αντί να υπάρξουν ηχηρές παραιτήσεις, με πνεύμα Πόντιου Πιλάτου τα δύο νέα θύματα μετονομάστηκαν παραπλανητικώς σε «ήρωες» , ενώ, παράλληλα, μέχρι να βρεθούν οι επόμενοι «αναλώσιμοι ιπτάμενοι ακροβάτες», κηρύχθηκε τριήμερο πένθος στις Ένοπλες Δυνάμεις , ως συνήθως, από τον «τσελεμεντέ» της λαϊκιστικής προπαγάνδας .

ΠΗΓΗ