ΗΤΤΗΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΜΕΝΟΣ Ο TRUMP ΣΤΗΝ ΚΙΝΑ – Η ΥΠΟΜΟΝΗ ΤΟΥ ΔΡΑΚΟΥ ΣΤΟ ΑΜΟΚ ΗΠΑ…ΦΕΡΝΕΙ ΤΟ ΠΤΩΜΑ ΤΟΥ ΕΧΘΡΟΥ ΣΤΗΝ ΠΟΡΤΑ
Η μεγαλύτερη δύναμη της Κίνας δεν είναι η οικονομία και το στρατός της - Είναι η στρατηγική υπομονή της και αυτό θα το διαπιστώσει ο Αμερικανός πρόεδρος στο Πεκίνο
Η επίσκεψη του Donald Trump στο Πεκίνο, η πρώτη Αμερικανού προέδρου στην Κίνα μετά από σχεδόν εννέα χρόνια και η δεύτερη δική του μετά το 2017, πραγματοποιείται σε μια από τις πιο επικίνδυνες και ρευστές γεωπολιτικές στιγμές των τελευταίων δεκαετιών.
Ο Trump έφθασε στην κινεζική πρωτεύουσα έπειτα από πρόσκληση του Xi Jinping, σε μια περίοδο όπου ο πόλεμος με το Ιράν, η κρίση στη Μέση Ανατολή, η σύγκρουση στην Ουκρανία και η αμερικανοκινεζική αντιπαράθεση διαμορφώνουν μια νέα παγκόσμια ισορροπία ισχύος.
Ωστόσο, πίσω από τις επίσημες δηλώσεις περί «διμερών σχέσεων» και «παγκόσμιας ειρήνης», η πραγματική σημασία αυτής της συνάντησης βρίσκεται αλλού: στο γεγονός ότι η Κίνα εμφανίζεται ολοένα και περισσότερο ως η μοναδική μεγάλη δύναμη που λειτουργεί με στρατηγική ψυχραιμία, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και γεωπολιτική αυτοσυγκράτηση, τη στιγμή που οι ΗΠΑ βυθίζονται σε ολοένα πιο επιθετικές και αποσταθεροποιητικές επιλογές.
Επισήμως στην ατζέντα της συνάντησης Trump – Xi Jinping θα βρεθούν δασμοί, εμπορικές συναλλαγές, τεχνητή νοημοσύνη και σπάνιες γαίες.
Ωστόσο η συνάντηση είναι εξαιρετικά σημαντική για έναν πρόσθετο γεωπολιτικό λόγο: Ο Trump προσέρχεται στη συνάντηση αποδυναμωμένος και ηττημένος μετά την πολεμική περιπέτεια στο Ιράν και την οικονομική και πολιτική κρίση στις ΗΠΑ,
Παραφράζοντας το κινεζικό ρητό «αν περιμένεις αρκετά στην όχθη του ποταμού, θα δεις το πτώμα του εχθρού σου να περνάει», θα μπορούσαμε εύλογα να πούμε ότι το «πολιτικό πτώμα» του Αμερικανού προέδρου έφτασε στην πόρτα του Xi, ο οποίος το περίμενε με στρατηγική υπομονή.
Ο μύθος του «άξονα αυταρχικών κρατών»
Τα τελευταία χρόνια, δυτικά μέσα ενημέρωσης και αμερικανικοί κύκλοι ασφαλείας επιχειρούν να παρουσιάσουν την Κίνα, τη Ρωσία και το Ιράν ως έναν ενιαίο «άξονα αυταρχικών δυνάμεων» που επιδιώκει να ανατρέψει τη διεθνή τάξη.
Ο πόλεμος με το Ιράν χρησιμοποιήθηκε από πολλούς στην Ουάσιγκτον ως ακόμη μία απόδειξη αυτού του υποτιθέμενου μετώπου.
Όμως η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική.
Εάν η Κίνα λειτουργούσε πράγματι ως στρατιωτικός σύμμαχος του Ιράν, τότε είτε ο κόσμος θα είχε ήδη οδηγηθεί σε παγκόσμια σύγκρουση είτε οι ΗΠΑ δεν θα τολμούσαν ποτέ να επιτεθούν στην Τεχεράνη εξαρχής.
Το Πεκίνο όχι μόνο απέφυγε οποιαδήποτε άμεση στρατιωτική εμπλοκή, αλλά κράτησε εξαιρετικά προσεκτική στάση ακόμη και στο επίπεδο της οικονομικής στήριξης.
Η Κίνα καταδίκασε έντονα τις επιθέσεις κατά του Ιράν, απέρριψε τις αμερικανικές πιέσεις για κυρώσεις και συνέχισε να αγοράζει ιρανικό και ρωσικό πετρέλαιο.
Ωστόσο, απέφυγε να μετατραπεί σε ενεργό μέρος της σύγκρουσης.
Αυτή η στάση αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο: η Κίνα δεν λειτουργεί ως δύναμη αποσταθεροποίησης αλλά ως δύναμη στρατηγικής ισορροπίας.
Η Κίνα δεν θέλει να ανατρέψει το παγκόσμιο σύστημα, θέλει να το μεταρρυθμίσει
Σε αντίθεση με την εικόνα που προβάλλεται συχνά στη Δύση, το Πεκίνο δεν επιδιώκει την κατάρρευση της διεθνούς οικονομικής τάξης.
Το αντίθετο.
Η κινεζική ηγεσία γνωρίζει ότι η τεράστια οικονομική ανάπτυξη της χώρας επιτεύχθηκε μέσα στο υπάρχον διεθνές εμπορικό σύστημα.
Η Κίνα δεν έχει συμφέρον να προκαλέσει χάος στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού ή να διαλύσει το διεθνές εμπόριο.
Αυτός είναι και ο λόγος που το Πεκίνο αντιμετωπίζει με τεράστια προσοχή ακόμη και τις πιο σοβαρές κρίσεις.
Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, που συχνά επιλέγουν στρατιωτικές λύσεις, η κινεζική στρατηγική βασίζεται: στην οικονομική διείσδυση, στην τεχνολογική ανάπτυξη, στην ενεργειακή ασφάλεια και στη σταδιακή αύξηση της επιρροής της μέσω εμπορίου και επενδύσεων.
Η Κίνα δεν επιδιώκει έναν κόσμο μόνιμων πολέμων.
Επιδιώκει έναν κόσμο όπου η οικονομική ισχύς θα αντικαθιστά σταδιακά τη στρατιωτική κυριαρχία.
Η Μέση Ανατολή ως μάθημα για το Πεκίνο
Η κινεζική ηγεσία παρακολουθεί εδώ και δεκαετίες τις αμερικανικές επεμβάσεις στη Μέση Ανατολή και έχει καταλήξει σε ένα βασικό συμπέρασμα:
Οι στρατιωτικές παρεμβάσεις των ΗΠΑ συχνά παράγουν χάος, αποσταθεροποίηση και τεράστιο οικονομικό κόστος χωρίς στρατηγικό όφελος.
Από το Ιράκ και το Αφγανιστάν μέχρι τη Λιβύη και τώρα το Ιράν, η Ουάσιγκτον έχει επανειλημμένα βυθιστεί σε συγκρούσεις που αποδυνάμωσαν τη διεθνή της εικόνα και επιβάρυναν τεράστια την αμερικανική οικονομία.
Η Κίνα δεν επιθυμεί να επαναλάβει αυτό το μοντέλο.
Χαρακτηριστικό είναι ότι ακόμη και όταν μεσολάβησε το 2023 για την επαναπροσέγγιση μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας, το Πεκίνο δεν προσπάθησε να δημιουργήσει στρατιωτικά μπλοκ ή ιδεολογικές συμμαχίες. Αντιθέτως, στόχος του ήταν η σταθερότητα.
Η Κίνα επιθυμεί καλές σχέσεις με όλα τα κράτη του Κόλπου — όχι να στοιχηματίσει αποκλειστικά στο Ιράν ή να μετατρέψει την περιοχή σε πεδίο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Το ζήτημα της Ταϊβάν παραμένει η απόλυτη κόκκινη γραμμή
Παρά τη συγκρατημένη στάση της Κίνας, υπάρχει ένα θέμα στο οποίο το Πεκίνο εμφανίζεται απόλυτα αμετακίνητο: η Ταϊβάν.
Για την κινεζική ηγεσία, η πιθανότητα επίσημης ανεξαρτησίας της Ταϊβάν αποτελεί υπαρξιακή απειλή.
Κινέζοι αξιωματούχοι και αναλυτές ξεκαθαρίζουν ότι σε ένα τέτοιο σενάριο η σύγκρουση θα θεωρηθεί αναπόφευκτη.
Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που η Κίνα αποφεύγει οποιαδήποτε ενέργεια θα μπορούσε να προκαλέσει ακραία αντίδραση από την Ουάσιγκτον.
Το Πεκίνο γνωρίζει ότι μια άμεση γεωπολιτική σύγκρουση με τις ΗΠΑ θα μπορούσε: να διαλύσει την παγκόσμια οικονομία, να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη στρατιωτική κλιμάκωση, ή ακόμη και σε πυρηνικό πόλεμο.
Και η κινεζική ηγεσία θεωρεί αυτό το ενδεχόμενο καταστροφικό για όλους.
Η πραγματική στρατηγική της Κίνας: Xρόνος, τεχνολογία και οικονομία
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της κινεζικής στρατηγικής είναι ότι το Πεκίνο δεν φαίνεται να βιάζεται.
Η κινεζική ελίτ πιστεύει ολοένα περισσότερο ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της Κίνας και εις βάρος των ΗΠΑ.
Η αμερικανική εξωτερική πολιτική εμφανίζεται όλο και πιο επιθετική, απρόβλεπτη και οικονομικά δαπανηρή.
Οι συνεχείς κυρώσεις, οι εμπορικοί πόλεμοι, οι στρατιωτικές επεμβάσεις και η πολιτική πόλωση στο εσωτερικό των ΗΠΑ δημιουργούν εικόνα σταδιακής φθοράς της αμερικανικής ηγεμονίας.
Το Πεκίνο παρακολουθεί αυτή τη διαδικασία με υπομονή.
Αντί να επιδιώκει άμεση σύγκρουση, επενδύει: στην ενεργειακή ανεξαρτησία, στην τεχνολογική αυτάρκεια, στην παραγωγή ημιαγωγών, στην τεχνητή νοημοσύνη, στις σπάνιες γαίες, και στον έλεγχο στρατηγικών αγορών του μέλλοντος.
Η Κίνα επιδιώκει να εξαλείψει κάθε κρίσιμη εξάρτηση από τη Δύση.
Και το κάνει όχι μέσω πολέμου, αλλά μέσω βιομηχανικής και τεχνολογικής υπεροχής.
Οι κυρώσεις μετατρέπονται σε όπλο αυτοκαταστροφής της Δύσης
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα που έχει εξαγάγει το Πεκίνο από τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και του Ιράν είναι ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν ολοένα περισσότερο το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα ως εργαλείο γεωπολιτικού εκβιασμού.
Αυτό όμως δημιουργεί έναν επικίνδυνο μηχανισμό αντίδρασης.
Η Κίνα πλέον εργάζεται συστηματικά για: εναλλακτικά συστήματα πληρωμών, αποδολαριοποίηση, νέες ενεργειακές συμφωνίες, και προστασία των κινεζικών αλυσίδων εφοδιασμού.
Ο Wu Xinbo από το Fudan University το περιέγραψε ξεκάθαρα: οι αμερικανικές κυρώσεις αποτελούν «σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια της κινεζικής εφοδιαστικής αλυσίδας».
Με άλλα λόγια, η ίδια η πολιτική πίεσης της Ουάσιγκτον επιταχύνει την προσπάθεια της Κίνας να οικοδομήσει ένα παράλληλο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα.
Η μεγάλη ειρωνεία: H Ουάσιγκτον αποδυναμώνει μόνη της την κυριαρχία της
Ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της σημερινής παγκόσμιας κατάστασης είναι ότι η Κίνα δεν χρειάζεται να «ρίξει» τις ΗΠΑ.
Πολλοί στο Πεκίνο πιστεύουν ότι η αμερικανική πολιτική κάνει ήδη αυτή τη δουλειά από μόνη της.
Οι διαδοχικοί πόλεμοι, η τεράστια αύξηση του χρέους, η εσωτερική πολιτική κρίση, η φθορά των συμμαχιών και η υπερβολική χρήση κυρώσεων και στρατιωτικής πίεσης οδηγούν σταδιακά σε απώλεια της αμερικανικής επιρροής.
Η Κίνα θεωρεί ότι αρκεί να περιμένει.
Όχι για να καταστρέψει την αμερικανική ισχύ αλλά για να παρακολουθήσει μια ιστορική μετάβαση όπου η ίδια η Ουάσιγκτον αποδυναμώνει σταδιακά το μοντέλο παγκόσμιας κυριαρχίας που δημιούργησε.
Η νέα εποχή της παγκόσμιας ισορροπίας
Η συνάντηση Trump – Xi στο Πεκίνο δεν αφορά μόνο τις σχέσεις δύο υπερδυνάμεων.
Αφορά τη μετάβαση σε έναν νέο κόσμο.
Έναν κόσμο όπου η Κίνα εμφανίζεται ολοένα περισσότερο ως δύναμη στρατηγικής υπομονής και οικονομικής επιρροής, ενώ οι ΗΠΑ μοιάζουν παγιδευμένες σε έναν κύκλο διαρκών συγκρούσεων και γεωπολιτικής υπερέκτασης.
Το Πεκίνο δεν χρειάζεται σήμερα να προκαλέσει παγκόσμια σύγκρουση.
Δεν χρειάζεται να δημιουργήσει στρατιωτικούς συνασπισμούς τύπου Ψυχρού Πολέμου.
Δεν χρειάζεται να επιτεθεί.
Αρκεί να συνεχίσει να χτίζει: βιομηχανική ισχύ, τεχνολογική ανεξαρτησία, ενεργειακή ασφάλεια και παγκόσμια οικονομική επιρροή.
Και όσο η Ουάσιγκτον επιμένει σε πολιτικές πίεσης, κυρώσεων και στρατιωτικής κλιμάκωσης, τόσο περισσότερο ενισχύεται η πεποίθηση στο Πεκίνο ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της Κίνας.
Η μεγαλύτερη δύναμη της Κίνας σήμερα ίσως να μην είναι ο στρατός ή η οικονομία της.
Ίσως να είναι η υπομονή της.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου