ΠΩΣ ΦΤΑΣΑΜΕ Η ΝΕΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΩΝ ΗΠΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΛΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΙΡΑΝ
Γράφει ο Νίκος Μιχαλόπουλος
Τα δυο τελευταία 24ωρα έχει ξεκινήσει μια έντονη συζήτηση περί κινητικότητας στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν. Αυτά τα δυο 24ωρα διαδέχθηκαν τις προηγούμενες ημέρες που οι ειδήσεις και οι ανταποκρίσεις των Πρακτορείων έδειχναν προς επανέναρξη του πολέμου.
Το Ιράν φέρεται να εκτόξευσε πυραύλους και drones προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στις 4 και 5 Μαΐου, με το Ιράν να το αρνείται. Επλήγη πάντως μια πετρελαϊκή εγκατάσταση στη Φουτζέιρα, τραυματίζοντας τρεις Ινδούς εργαζομένους.
Οι ΗΠΑ και το Ιράν ξεκίνησαν να ανεβάζουν στροφές, ισχυριζόμενες παράλληλα ότι η μία έπληξε πλοία της άλλης πλευράς και η καθεμία πλευρά αρνήθηκε τους ισχυρισμούς και τις «επιτυχίες» που δήλωνε η άλλη.
Σκηνικό Αποκλιμάκωσης
Τότε άρχισαν οι ΗΠΑ να δίνουν σαφή στίγμα αποκλιμάκωσης Ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου ΕΔ , στρατηγός Νταν Κέιν υποβάθμισε τα περιστατικά, δηλώνοντας ότι παρέμειναν «όλα κάτω από το όριο επανεκκίνησης μεγάλων πολεμικών επιχειρήσεων». Ο Υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε ότι η εκεχειρία «σίγουρα ισχύει».
Στις 4 Μαΐου, με εντολή Τραμπ το αμερικάνικο Πολεμικό Ναυτικό άρχισε να συνοδεύει εμπορικά πλοία μέσω των Στενών του Ορμούζ. Μέχρι το απόγευμα της 5ης Μαΐου, με εντολή Τραμπ η επιχείρηση είχε σταματήσει.
Ο Πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε το τέλος της βραχύβιας «Επιχείρησης Ελευθερία» με ένα απλό μήνυμα στο Truth Social, επικαλούμενος το «αίτημα του Πακιστάν και άλλων χωρών» και «μεγάλη πρόοδο» προς μια «πλήρη και τελική συμφωνία» με το Ιράν.
Νωρίτερα την ίδια ημέρα, ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι η εκστρατεία κατά του Ιραν που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, «ολοκληρώθηκε».
Ο ίδιος ο Πρόεδρος Τραμπ την 1η Μαΐου είχε στείλει επιστολή στον Πρόεδρο της Βουλής Μάικ Τζόνσον, ενημερώνοντας το Κογκρέσο ότι η στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν τελείωσε. Ολόκληρη την επιστολή μπορείτε να την δείτε ΕΔΩ
Παράλληλα είχαμε αποκλιμάκωση και από το Ιράν.
Όταν ο Τραμπ ξεκίνησε την αποστολή συνοδείας πλοίων στα Στενά, ο ΥΠΕΞ του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι «δεν υπάρχει στρατιωτική λύση για μια πολιτική κρίση», αποκαλώντας την επιχείρηση του Τραμπ «Επιχείρηση Ελευθερία», ως «Επιχείρηση Αδιέξοδο».
Όταν ο Τραμπ δύο μέρες μετα έκανε πίσω, ο Επικεφαλής Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας Βαχίντ Τζαλαλζαντέχ δήλωσε ότι η αναστροφή αυτή αντικατοπτρίζει μια πραγματικότητα που η Ουάσινγκτον άργησε να αναγνωρίσει.
«Η ισορροπία αποτροπής είναι αυτή τη στιγμή υπέρ του Ιράν και νομίζω ότι αυτή η πραγματικότητα αρχίζει σιγά-σιγά να γίνεται αντιληπτή στην Ουάσινγκτον» δήλωσε ακριβώς.
Το τελευταίο 24ωρο
Η νέα κατάσταση στην ειδησεογραφία κορυφώθηκε την Τετάρτη 6 Μαΐου με το ρεπορτάζ του Axios, το οποίο επικαλείται δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και αναφέρεται σε επικείμενη συμφωνία με το Ιράν επί ενός μνημονίου κατανόησης μίας σελίδας για τον τερματισμό του πολέμου και για τον καθορισμό ενός πλαισίου για πιο λεπτομερείς διαπραγματεύσεις αναφορικά με τα πυρηνικά.
Η συμφωνία σύμφωνα με το ρεπορτάζ θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την άρση των περιορισμών που έχουν επιβάλει στα Στενά του Ορμούζ και οι δύο πλευρές.
Μέχρι το μεσημέρι της Τετάρτης είχαμε την ανταπόκριση του Πρακτορείου Reuters ότι μια πακιστανική πηγή που εμπλέκεται στις ειρηνευτικές προσπάθειες δήλωσε ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν πλησιάζουν σε ένα μονοσέλιδο υπόμνημα για τον τερματισμό του πολέμου.
«Θα το κλείσουμε αυτό πολύ σύντομα. Πλησιάζουμε», δήλωσε η πηγή στο Reuters, επιβεβαιώνοντας το προηγούμενο ρεπορτάζ από το Axios.
Αργότερα το Axios επανήλθε και επικαλούμενο δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και δύο άλλες πηγές που έχουν ενημερωθεί για τις συζητήσεις, ανέφερε ότι η συμφωνία θα περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, τη δέσμευση του Ιράν σε ένα μορατόριουμ στον πυρηνικό εμπλουτισμό, τη συμφωνία των ΗΠΑ να άρουν τις κυρώσεις τους και να αποδεσμεύσουν δισεκατομμύρια δολάρια από δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια, καθώς και την άρση από τις δύο πλευρές περιορισμών γύρω από τη διέλευση μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Η αναφορά του ειδησεογραφικού μέσου ανέφερε ότι οι ΗΠΑ αναμένουν ιρανική απάντηση μέσα στις επόμενες 48 ώρες.
Η πρώτη απάντηση ήρθε ανεπίσημα μέσω ανταπόκρισης του Al Jazeera, με τον ανταποκριτή του δικτύου, Resul Serdar Atas να μεταδίδει από την Τεχεράνη, ότι πηγές αναφέρουν πως οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ επικεντρώνονται αποκλειστικά στο Στενό του Ορμούζ σε αυτό το στάδιο και ότι προς το παρόν δεν θα υπάρξουν συνομιλίες για το πυρηνικό ζήτημα.
Ο ανταποκριτής ανέφερε ότι οι Ιρανοί «λένε ότι οτιδήποτε άλλο είναι απλώς κατασκευασμένο, είναι κατασκευασμένες αναφορές των μέσων ενημέρωσης που είναι παραπλανητικές.
Δεν επιβεβαιώνουν σε αυτό το στάδιο ότι διαπραγματεύονται το πυρηνικό τους θέμα, ή τις περιφερειακές πολιτικές ασφάλειας, τις σχέσεις τους με τους συμμάχους τους ή το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν. Λένε ότι όλα αυτά δεν συζητούνται τώρα, είναι εκτός».
Η ανταπόκριση ανέφερε ότι το Ιράν προτείνει μια διαδικασία τριών σταδίων, με τις πρώτες 30 ημέρες να επικεντρώνονται αποκλειστικά στο πώς θα επαναλειτουργήσει το Στενό του Ορμούζ. Αν επιτευχθεί συμφωνία, θα μπορούσαν να ξεκινήσουν πυρηνικές διαπραγματεύσεις, ακολουθούμενες από έναν διάλογο περιφερειακής ασφάλειας με γειτονικές χώρες.
Η νέα πρόταση των ΗΠΑ να είναι η παλιά πρόταση του Ιράν
Βλέποντας τα τηλεοπτικά ρεπορτάζ και διαβάζοντας τις ανταποκρίσεις των Πρακτορείων, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε την ομοιότητα της νέας αμερικανικής πρότασης όπως αυτή έχει διαρρεύσει ως στιγμής, με ότι ζητούσε η Τεχεράνη πριν λίγες εβδομάδες και η Ουάσιγκτον απέρριπτε.
Στις 12 Απριλίου την ημέρα δηλαδή που ναυάγησαν οι πρώτες διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ, οι ΝΥΤ έδιναν ανταπόκριση, γράφοντας ουσιαστικά τους λόγους του αδιεξόδου και την επόμενη ημερα (Ιράν-ΗΠΑ: «Και τώρα τι»; https://www.militaire.gr/iran-ipa-kai-tora-ti/)
Ακόμη πιο σαφή έγιναν τα αιτήματα των Ιρανών στις 14 Απριλίου, αναφέρονται όλα σε λεπτομερές άρθρο των ημερών εκείνων (ΗΠΑ-Ιράν, τι δίνουν ,τι ζητούν στο νέο γύρο των διαπραγματεύσεων https://www.militaire.gr/ipa-iran-ti-dinoyn-ti-zitoyn-sto-ne-gyro-ton-diapragmateyseon/)
Η νεότερη ανταπόκριση του Al Jazeera της Τετάρτης δεν αναφέρει κάτι διαφορετικό:
«Αυτό που πλέον επιδιώκει η Ουάσινγκτον, είναι ένα «μνημόνιο κατανόησης για μελλοντικές διαπραγματεύσεις».
Για εβδομάδες, αυτό ακριβώς ζητούσε το Ιράν.
Σε προτάσεις που διαβιβάστηκαν στις ΗΠΑ μέσω του Πακιστάν, το Ιράν τις τελευταίες εβδομάδες έχει επιδιώξει διαπραγματεύσεις σε πολλά στάδια, με μια προκαταρκτική συμφωνία που στοχεύει στον τερματισμό του πολέμου, και τις διαπραγματεύσεις για τις απαιτήσεις του Λευκού Οίκου, όπως να τερματίσει η Τεχεράνη το πυρηνικό της πρόγραμμα, να μετατίθενται για αργότερα.
Ο Τραμπ και η κυβέρνησή του αντιστάθηκαν, με τον Αμερικανό Πρόεδρο να επιμένει ότι το να αναγκαστεί το Ιράν να εγκαταλείψει το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι κεντρικό σε οποιαδήποτε συμφωνία με την Τεχεράνη.
Τώρα, οι ΗΠΑ φαίνεται να έχουν μετακινηθεί προς αποδοχή του αιτήματος του Ιράν, λένε ειδικοί. Την Τετάρτη, το πρακτορείο Reuters και η αμερικανική έκδοση Axios ανέφεραν ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για ένα μονοσέλιδο μνημόνιο κατανόησης για τον τερματισμό του πολέμου, παρότι δεν έχουν υπάρξει λεπτομερείς διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης».
Ο Σεγιέντ Μοτζτάμπα Τζαλαλζαντέχ, αναλυτής διεθνών σχέσεων με έδρα την Τεχεράνη, δήλωσε ότι τα διπλωματικά σήματα της εβδομάδας αντικατοπτρίζουν μια νηφάλια επαναξιολόγηση στην Ουάσινγκτον για το τι είναι εφικτό.
«Η μετάβαση προς ένα μνημόνιο κατανόησης, ένα πλαίσιο για μελλοντικές συνομιλίες, είναι ένα καλό, βιώσιμο και σημαντικό πρώτο βήμα για την επίλυση του άμεσου προβλήματος», δήλωσε στο Al Jazeera»
Έκανε πίσω ο Τραμπ;
Ένα από τα ερωτήματα είναι αν έχουμε υποχώρηση των ΗΠΑ.
Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει καταντήσει ανέκδοτο στις ΗΠΑ καθώς έχει απειλήσει 13 φορές σε 13 μήνες σε διάφορα θέματα με κραυγές και υποχωρούσε στο τέλος (https://www.militaire.gr/giati-amerikanika-mesa-enimerosis-apokaloyn-ton-tramp-thrasydeilo/), δεν θα αποτελούσε έκπληξη άλλη μια.
Στις αρχές Απριλίου, είχε προειδοποιήσει ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε» αν το Ιράν δεν υποχωρήσει. Και έκανε εκεχειρία
Αυτή την εβδομάδα, ζήτησε μια συμφωνία να «ολοκληρωθεί και να υπογραφεί».
Το κεντρικό ερώτημα είναι λοιπόν αν οι ΗΠΑ έχουν, έστω σιωπηρά, αποδεχθεί τη βασική απαίτηση του Ιράν: να τελειώσει ο πόλεμος και να διευθετηθεί πρώτα το Στενό του Ορμούζ, με το πυρηνικό πρόγραμμα να ακολουθεί.
Τι έχει ζητήσει ο Τραμπ.
Καταρχάς ο Πρόεδρος Τραμπ είχε δηλώσει τον Μάρτιο ότι δεν θα υπάρξει συμφωνία με την Τεχεράνη εκτός από την άνευ όρου παράδοση
Σε επόμενο χρόνο, σαν να μην το είπε ποτέ, δήλωσε εκ νέου ότι στόχος είναι να καταστραφούν οι βαλλιστικές δυνατότητες του Ιράν, να διακοπεί η στήριξη στους αντιπρόσωπους του Ιράν και και να διασφαλίσουν ότι η Τεχεράνη δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Μια πρόταση 15 σημείων που παραδόθηκε στην Τεχεράνη μέσω Πακιστάν στα τέλη Μαρτίου πήγε ακόμη πιο πέρα. Ζητούσε τη διάλυση πυρηνικών εγκαταστάσεων στη Νατάνζ, το Ισφαχάν και το Φορντό, την παράδοση εμπλουτισμένου ουρανίου στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας και τη μόνιμη απαγόρευση ανάπτυξης πυρηνικών όπλων.
Έπειτα από μέρες, ζήτησε τα παραπάνω αλλά με παράδοση του εμπλουτισμένου ουρανίου στις ΗΠΑ, κάτι το οποίο είναι πλήρως ανέφικτο, πολιτικά και επιχειρησιακά, αλλά ο Πρόεδρος Τραμπ έχει ούτως ή άλλως πάρει διαζύγιο από την πραγματικότητα.
Αυτό που φαίνεται από τα δημοσιεύματα τώρα, είναι ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν ένα μνημόνιο κατανόησης, ένα πλαίσιο που να ορίζει «τα θέματα στα οποία έχουν συμφωνήσει να διαπραγματευτούν» και «τις παραχωρήσεις που είναι διατεθειμένοι να κάνουν από την αρχή».
Αυτό σηματοδοτεί μια εντελώς άλλη προσέγγιση σε σχέση με τον Μάρτιο για τις ΗΠΑ, μια προσέγγιση που φέρνει πιο κοντά στις Ιρανικές απαιτήσεις του Μαρτίου, που οι ίδιες οι ΗΠΑ απέρριπταν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου