ΤΡΟΜΕΡΟ – ΤΟ ΙΡΑΝ ΑΝΟΙΞΕ ΜΕΤΩΠΟ 3.000 ΜΙΛΙΩΝ, 1.800 ΧΤΥΠΗΜΑΤΑ - ΣΑΡΩΣΕ ΒΑΣΕΙΣ ΗΠΑ ΣΤΟ ΚΟΥΒΕΙΤ ΜΕ ΠΥΡΑΥΛΟΥΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ 2.000 ΧΛΜ
Το Ιράν μάχεται σε ένα μέτωπο 3.000 μιλίων απέναντι σε ΗΠΑ, Ισραήλ και άλλες περιφερειακές εχθρικές δυνάμεις, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
-Χτύπησε αμερικανικές βάσεις στο Κουβέιτ με πυραύλους που έχουν εμβέλεια 2.000 χλμ
Σε νέα φάση επικίνδυνης κλιμάκωσης εισέρχεται η Μέση Ανατολή, που βρίσκεται σε μία από τις πιο κρίσιμες περιόδους της ιστορίας της ενώ ΗΠΑ και Ιράν ανταλλάσσουν χτυπήματα και ο Λίβανος καίγεται από τις συγκρούσεις Ισραήλ - Hezbollah.
Στο επίκεντρο αυτής της διαδικασίας βρίσκεται το Ιράν, μια χώρα που εδώ και δεκαετίες βρίσκεται αντιμέτωπη με κυρώσεις, στρατιωτικές απειλές και προσπάθειες απομόνωσης από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους.
Το Ιράν δεν αποτελεί πλέον έναν απομονωμένο περιφερειακό παίκτη.
Αντίθετα, έχει εξελιχθεί σε κεντρικό παράγοντα ισορροπίας δυνάμεων, διαθέτοντας πολιτικές, οικονομικές και στρατηγικές σχέσεις που εκτείνονται από τον Λίβανο και τη Συρία έως το Ιράκ, την Υεμένη και τον Περσικό Κόλπο.
Το Ιράν σταμάτησε πετρελαιοφόρο και απάντησε με πυραύλους σε αμερικανικές βάσεις σε Κουβέιτ και Μπαχρέιν
Σημαντική κλιμάκωση καταγράφηκε στον Περσικό Κόλπο, καθώς οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ανακοίνωσαν ότι τα ξημερώματα του Σαββάτου (6/6/2026) τέσσερα πετρελαιοφόρα, τα οποία φέρονται να επιχειρούσαν υπό την καθοδήγηση του αμερικανικού στρατού, επιχείρησαν να διέλθουν από τα Στενά του Hormuz χωρίς συνεννόηση με τις ιρανικές αρχές και αγνοώντας προειδοποιήσεις του ιρανικού ναυτικού.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ένα από τα δεξαμενόπλοια ακινητοποιήθηκε, ενώ τα υπόλοιπα τρία αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία και να αποχωρήσουν από την περιοχή.
Οι IRGC υποστήριξαν ότι περίπου μισή ώρα αργότερα αμερικανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη πραγματοποίησαν πλήγματα εναντίον τηλεπικοινωνιακού πύργου στο νησί Qeshm και ναυτικής εγκατάστασης στη Συρία.
Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι απάντησε άμεσα με βαλλιστικές πυραυλικές επιθέσεις εναντίον δύο αμερικανικών αεροπορικών βάσεων στο Κουβέιτ, μεταξύ των οποίων η Ali Al-Salem, καθώς και εναντίον εγκαταστάσεων που συνδέονται με τον 5ο Στόλο του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν.
Παράλληλα, το Ιράν προειδοποίησε ότι σε περίπτωση νέων αμερικανικών ενεργειών η αντίδρασή του θα είναι ακόμη πιο εκτεταμένη.
Η ιρανική πλευρά επανέφερε επίσης την απειλή για πλήρες κλείσιμο των Στενών του Hormuz ενός από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη, μέσω του οποίου διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Γιατί το Ιράν χτύπησε βάσεις των ΗΠΑ στο κοντινό Κουβέιτ με πυραύλους Emad που έχουν εμβέλεια 2.000 χλμ
Η απόφαση του Ιράν να χρησιμοποιήσει βαλλιστικούς πυραύλους Emad σε επιθέσεις κατά αμερικανικών στόχων στο Κουβέιτ έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στους στρατιωτικούς και γεωπολιτικούς κύκλους.
Και αυτό γιατί το Κουβέιτ βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τα ιρανικά σύνορα, γεγονός που καθιστά περιττή, τουλάχιστον εκ πρώτης όψεως, τη χρήση ενός πυραύλου με επιχειρησιακή εμβέλεια έως και 2.000 χιλιομέτρων.
Η επιλογή του συγκεκριμένου οπλικού συστήματος θεωρείται από πολλούς αναλυτές στρατηγικό μήνυμα και όχι απλή επιχειρησιακή απόφαση.
Μία πρώτη ερμηνεία είναι ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να διαχειριστεί τα διαθέσιμα αποθέματά της, χρησιμοποιώντας διαφορετικούς τύπους πυραύλων ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες.
Η παρατεταμένη περίοδος στρατιωτικών επιχειρήσεων έχει αυξήσει σημαντικά την κατανάλωση πυραυλικών συστημάτων και δεν αποκλείεται το Ιράν να επιδιώκει μεγαλύτερη ευελιξία στη χρήση του οπλοστασίου του.
Μια δεύτερη εκδοχή συνδέεται με τη στρατηγική αποτροπής.
Με τη χρήση των Emad, η Τεχεράνη υπενθυμίζει σε ΗΠΑ και Ισραήλ ότι εξακολουθεί να διαθέτει ενεργό και επιχειρησιακά διαθέσιμο οπλοστάσιο μεγάλου βεληνεκούς.
Το μήνυμα δεν απευθύνεται μόνο στο Κουβέιτ αλλά σε ολόκληρη την περιοχή, καθώς οι συγκεκριμένοι πύραυλοι μπορούν να πλήξουν στόχους σε μεγάλες αποστάσεις.
Υπάρχει επίσης η εκτίμηση ότι το Ιράν επιλέγει να διατηρήσει τα αποθέματα μικρότερης εμβέλειας, όπως οι Fateh και Zolfaghar, για ενδεχόμενα άλλα μέτωπα ή για πιθανές μελλοντικές επιχειρήσεις.
Με αυτόν τον τρόπο, η Τεχεράνη διαχειρίζεται προσεκτικά τους διαθέσιμους πόρους της, χωρίς να εξαντλεί συγκεκριμένες κατηγορίες οπλικών συστημάτων.
Το βέβαιο είναι ότι η επιλογή ενός πυραύλου Emad για πλήγμα σε τόσο κοντινό στόχο δεν θεωρείται τυχαία.
Σε αυτό το επίπεδο στρατιωτικών επιχειρήσεων, κάθε απόφαση αποστολής συγκεκριμένου οπλικού συστήματος λαμβάνεται ύστερα από προσεκτικό σχεδιασμό και μεταφέρει συγκεκριμένο πολιτικό και στρατηγικό μήνυμα.
Το Ιράν καταγγέλλει τις ΗΠΑ για παραβίαση της εκεχειρίας: Είναι κοινοί τυχοδιώκτες
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για παραβίαση της εκεχειρίας και για ενέργειες που, όπως υποστηρίζει, υπονομεύουν τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.
Σε ανακοίνωσή της, η Τεχεράνη καταδίκασε αμερικανικά πλήγματα εναντίον παράκτιων εγκαταστάσεων ραντάρ και επιτήρησης στην περιοχή Sirik και στο νησί Qeshm, υποστηρίζοντας ότι οι επιθέσεις συνιστούν ευθεία παραβίαση των συμφωνημένων όρων κατάπαυσης του πυρός.
Το ιρανικό υπουργείο ανέφερε ότι οι ΗΠΑ «όχι μόνο δεν διαθέτουν τη βούληση να μειώσουν την ένταση και να επιστρέψουν στον δρόμο της σταθερότητας, αλλά με τις τυχοδιωκτικές τους ενέργειες θέτουν σοβαρά σε κίνδυνο την ασφάλεια ολόκληρης της περιοχής».
Παράλληλα, η Τεχεράνη τόνισε ότι η ευθύνη για τις συνέπειες και τις επιπτώσεις που ενδέχεται να προκύψουν από τις συγκεκριμένες ενέργειες βαρύνει αποκλειστικά την Ουάσιγκτον.
Barakat (Ακαδημαϊκός – Αναλυτής): Το Ιράν στέλνει μήνυμα κυριαρχίας στα Στενά του Hormuz
Οι πρόσφατες στρατιωτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ αποτελούν μέρος της προσπάθειας της Τεχεράνης να επιβεβαιώσει τον έλεγχό της στα Στενά του Hormuz σύμφωνα με τον Sultan Barakat, καθηγητή Δημόσιας Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Hamad Bin Khalifa του Κατάρ.
Μιλώντας στο Al Jazeera, ο Barakat υποστήριξε ότι η ιρανική ηγεσία επιδιώκει να καταστήσει σαφές πως καμία διέλευση από την περιοχή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς συνεννόηση με την Τεχεράνη.
Όπως ανέφερε, οι ΗΠΑ επιχειρούν να υπονομεύσουν αυτή τη στρατηγική, στοχεύοντας υποδομές που συνδέονται με την επιτήρηση της περιοχής και τις δυνατότητες ελέγχου της ναυσιπλοΐας από το Ιράν.
Trump: Κοντά σε συμφωνία ή σε κλιμάκωση με Ιράν – Έχουν μείνει με το 21% των πυραύλων τους
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον έχει καταφέρει να περιορίσει σημαντικά τις πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν και εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι το ζήτημα μπορεί να επιλυθεί είτε μέσω συμφωνίας είτε μέσω πιο σκληρών μέτρων.
Μιλώντας στο NBC News, ο Trump υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ «έπρεπε να εξουδετερώσουν μια πολύ ικανή πυρηνική απειλή» και τόνισε ότι το ιρανικό ζήτημα έχει σε μεγάλο βαθμό αντιμετωπιστεί.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στον θαλάσσιο αποκλεισμό που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ κατά του Ιράν, χαρακτηρίζοντάς τον πρωτοφανή, ενώ εκτίμησε ότι μια τελική απόφαση για τις σχέσεις Ουάσιγκτον – Τεχεράνης μπορεί να προκύψει είτε μέσω γραπτής συμφωνίας είτε μέσω μιας πιο δύσκολης διαδικασίας.
Παράλληλα, ο Trump υποστήριξε ότι το Ιράν διατηρεί πλέον μόλις το 21%-22% του πυραυλικού του αποθέματος, χωρίς ωστόσο να παρουσιάσει στοιχεία που να τεκμηριώνουν τον συγκεκριμένο ισχυρισμό.
Ο ίδιος χαρακτήρισε την ιρανική ηγεσία «σκληρή και περήφανη», υπογραμμίζοντας ότι η Τεχεράνη θα αναγκαστεί να προχωρήσει σε κινήσεις που μέχρι σήμερα δεν θεωρούσε πιθανές.
«Δεν έχουν άλλη επιλογή.
Θα χρειαστεί χρόνος, αλλά θα συμβεί», δήλωσε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται πιο κοντά σε μια διευθέτηση της κρίσης, παρά τη συνεχιζόμενη ένταση στην περιοχή.
Al – Arabiya: 60 μέρες θα διαρκέσουν οι διαπραγματεύσεις των ΗΠΑ με Ιράν, μετά πόλεμος – IRGC: Fake news
Δημοσίευμα του Al-Arabiya υποστηρίζει ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, έχει ενημερώσει τους μεσολαβητές πως οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν δεν θα διαρκέσουν περισσότερο από 60 ημέρες και ότι, σε περίπτωση μη επίτευξης συμφωνίας, υπάρχει το ενδεχόμενο επανέναρξης του πολέμου.
Η πληροφορία δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα και η αξιοπιστία της αμφισβητείται από αρκετούς αναλυτές, καθώς το Al-Arabiya έχει κατά το παρελθόν κατηγορηθεί για ανακριβείς αναφορές σχετικά με τις συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Εφόσον η συγκεκριμένη προθεσμία ισχύει, αναλυτές εκτιμούν ότι μετά τη λήξη της μπορούν να προκύψουν τέσσερα βασικά σενάρια: παράταση των διαπραγματεύσεων, επανέναρξη των στρατιωτικών συγκρούσεων, μια προσωρινή περίοδος έντασης χωρίς πόλεμο ή συνομιλίες, ή μια παρατεταμένη φάση αβεβαιότητας με αμοιβαίες απειλές αλλά χωρίς σαφή διπλωματική ή στρατιωτική εξέλιξη.
NYT: Το Ισραήλ εντείνει τις προσπάθειες συλλογής πληροφοριών για τις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν
Το Ισραήλ έχει εντείνει τις δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών σχετικά με τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times που επικαλείται πηγές με γνώση του θέματος.
Όπως αναφέρεται, αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν προειδοποιήσει την ηγεσία της χώρας ότι το Ισραήλ αύξησε τις προσπάθειες παρακολούθησης και συλλογής πληροφοριών για ανώτερους Αμερικανούς αξιωματούχους που εμπλέκονται στις συνομιλίες με την Τεχεράνη, μεταξύ των οποίων ο ειδικός απεσταλμένος Steve Witkoff και ο υφυπουργός Άμυνας για Πολιτικές Υποθέσεις Elbridge Colby.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το ενδιαφέρον του Ισραήλ επικεντρώνεται κυρίως στη στρατηγική του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump έναντι του Ιράν.
Μάλιστα, Αμερικανός αξιωματούχος φέρεται να υποστήριξε ότι οι ισραηλινές δραστηριότητες κατασκοπείας έχουν ενταθεί σημαντικά κατά τη δεύτερη θητεία του Trump.
Η αποτυχία της αμερικανικής στρατηγικής πίεσης
Για περισσότερα από σαράντα χρόνια, οι Ηνωμένες Πολιτείες ακολουθούν απέναντι στο Ιράν μια πολιτική που βασίζεται σε κυρώσεις, πιέσεις, στρατιωτικές απειλές και προσπάθειες διεθνούς απομόνωσης.
Η λογική αυτής της πολιτικής ήταν απλή: η οικονομική ασφυξία θα οδηγούσε είτε σε πολιτική αλλαγή είτε σε γεωπολιτική υποχώρηση της Τεχεράνης.
Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδείχθηκε διαφορετική.
Παρά τις διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις, από τον George W. Bush μέχρι τον Donald Trump, το Ιράν όχι μόνο δεν απομονώθηκε, αλλά κατάφερε να αναπτύξει ένα εκτεταμένο δίκτυο συμμαχιών και συνεργασιών.
Η Τεχεράνη προσαρμόστηκε στις κυρώσεις, αναζήτησε εναλλακτικά εμπορικά δίκτυα, ενίσχυσε τις σχέσεις της με τη Ρωσία και την Κίνα και αξιοποίησε τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις που προκάλεσαν οι ίδιες οι αμερικανικές παρεμβάσεις στην περιοχή, αναγνωρίζει σε ανάλυσή του το National Interest.
Ιδιαίτερα μετά την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003, η οποία αποσταθεροποίησε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, το Ιράν βρέθηκε σε θέση να αυξήσει σημαντικά την επιρροή του.
Η διάλυση του ιρακινού κρατικού μηχανισμού, η άνοδος ακραίων οργανώσεων και η αποτυχία της Ουάσιγκτον να δημιουργήσει ένα σταθερό μεταπολεμικό πλαίσιο άνοιξαν νέους δρόμους για την ιρανική διπλωματία και στρατηγική.
Το Ιράν και η λογική της περιφερειακής ασφάλειας - Μέτωπο 3.000 μιλίων και 1.800 επιθέσεις
Η δυτική ανάλυση συχνά παρουσιάζει κάθε κίνηση της Τεχεράνης ως επιθετική ενέργεια.
Ωστόσο, από την οπτική του Ιράν, η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική.
Οι Ιρανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η χώρα τους βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διαρκή στρατηγική περικύκλωσης.
Αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις υπάρχουν σε πολλές γειτονικές χώρες.
Το Ισραήλ διατηρεί ανοιχτή αντιπαράθεση με την Τεχεράνη.
Παράλληλα, η παρουσία αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων στον Περσικό Κόλπο θεωρείται από την ιρανική ηγεσία ως μόνιμη απειλή.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Ιράν έχει αναπτύξει ένα δόγμα αποτροπής που βασίζεται στην ύπαρξη πολλαπλών περιφερειακών ερεισμάτων.
Η στρατηγική αυτή δεν αποσκοπεί μόνο στην προβολή ισχύος, αλλά κυρίως στη δημιουργία ενός αμυντικού πλέγματος που θα καθιστά εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε στρατιωτική επιχείρηση εναντίον της χώρας.
Η Τεχεράνη θεωρεί ότι η εμπειρία του Ιράκ, της Λιβύης και της Συρίας αποδεικνύει πως όσα κράτη δεν διαθέτουν επαρκείς μηχανισμούς αποτροπής καθίστανται ευάλωτα σε εξωτερικές παρεμβάσεις.
Το Ιράν επί της ουσίας μάχεται σε ένα μέτωπο 3.000 μιλίων απέναντι σε ΗΠΑ, Ισραήλ και άλλες περιφερειακές εχθρικές δυνάμεις, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Από την έναρξη της περιφερειακής κλιμάκωσης, οι επιχειρήσεις του Ιράν και των συμμάχων του εκτιμάται ότι ξεπέρασαν τις 1.800 επιθέσεις, με πυραύλους και drones ή άλλες στρατιωτικές ενέργειες σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, από το βόρειο Ιράκ και τον Περσικό Κόλπο έως την Ερυθρά Θάλασσα και τον Λίβανο.
Οι αντιφάσεις των ΗΠΑ
Ένα από τα μεγαλύτερα παράδοξα της αμερικανικής πολιτικής είναι ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει ταυτόχρονα διάλογο και πίεση.
Από τη μία πλευρά διεξάγονται διαπραγματεύσεις για ζητήματα ασφάλειας και περιφερειακής σταθερότητας.
Από την άλλη, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διατηρούν ένα εκτεταμένο καθεστώς κυρώσεων, να στηρίζουν στρατιωτικές πρωτοβουλίες εναντίον του Ιράν και να απαιτούν μονομερείς υποχωρήσεις από την Τεχεράνη.
Η προσέγγιση αυτή δημιουργεί βαθιά δυσπιστία στην ιρανική ηγεσία.
Στην Τεχεράνη υπάρχει η πεποίθηση ότι η Ουάσιγκτον δεν επιδιώκει μια ισορροπημένη συμφωνία αλλά μια διαδικασία μέσω της οποίας το Ιράν θα περιορίσει τα στρατηγικά του πλεονεκτήματα χωρίς να λάβει αντίστοιχες εγγυήσεις ασφαλείας.
Για τους Ιρανούς αναλυτές, το βασικό ερώτημα είναι απλό: πώς μπορεί μια χώρα να εγκαταλείψει τα μέσα άμυνάς της όταν παραμένει αντιμέτωπη με στρατιωτικές απειλές;
Ο Λίβανος, το Ιράκ και η μάχη επιρροής
Η επιρροή του Ιράν στον Λίβανο και το Ιράκ αποτελεί διαχρονικό σημείο αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στη δυτική αφήγηση, οι σχέσεις αυτές παρουσιάζονται σχεδόν αποκλειστικά ως μηχανισμοί αποσταθεροποίησης.
Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.
Στο Ιράκ, οι φιλοϊρανικές δυνάμεις διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση του ISIS, όταν μεγάλες περιοχές της χώρας είχαν καταρρεύσει υπό την πίεση της τρομοκρατικής οργάνωσης.
Πολλοί Ιρακινοί θεωρούν ότι χωρίς τη βοήθεια αυτών των δυνάμεων, η Βαγδάτη θα είχε βρεθεί σε ακόμη πιο δύσκολη θέση.
Αντίστοιχα, στον Λίβανο, η Hezbollah αντιμετωπίζεται από σημαντικό τμήμα του πληθυσμού όχι μόνο ως στρατιωτική δύναμη αλλά και ως παράγοντας αποτροπής απέναντι στο Ισραήλ.
Ανεξάρτητα από τις πολιτικές διαφωνίες που υπάρχουν γύρω από τον ρόλο της, είναι αδιαμφισβήτητο ότι η οργάνωση έχει εξελιχθεί σε βασικό στοιχείο της λιβανικής ισορροπίας ισχύος.
Η γεωπολιτική σημασία των θαλάσσιων διαδρόμων
Τα Στενά του Hormuz και του Bab el-Mandeb αποτελούν δύο από τα σημαντικότερα στρατηγικά σημεία του πλανήτη.
Από αυτά διέρχεται τεράστιο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου και της ενεργειακής τροφοδοσίας.
Για το Ιράν, η δυνατότητα επιρροής σε αυτές τις περιοχές λειτουργεί ως κρίσιμο εργαλείο αποτροπής.
Η Ουάσιγκτον συχνά αντιμετωπίζει αυτή την πραγματικότητα ως απειλή.
Η Τεχεράνη, αντίθετα, τη θεωρεί αναγκαία ισορροπία απέναντι στην τεράστια στρατιωτική υπεροχή των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η ιρανική ηγεσία υποστηρίζει ότι αν δεν διέθετε τέτοια μέσα πίεσης, θα ήταν εκτεθειμένη σε πολύ μεγαλύτερους κινδύνους.
Η νέα πραγματικότητα του πολυπολικού κόσμου
Το μεγαλύτερο πρόβλημα της αμερικανικής στρατηγικής ίσως να είναι ότι συνεχίζει να λειτουργεί με λογικές της δεκαετίας του 1990.
Τότε οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούσαν τη μοναδική υπερδύναμη.
Σήμερα όμως ο κόσμος έχει αλλάξει.
Η άνοδος της Κίνας, η επαναφορά της Ρωσίας ως σημαντικού γεωπολιτικού παίκτη και η ενίσχυση περιφερειακών δυνάμεων όπως το Ιράν έχουν δημιουργήσει ένα πολυπολικό σύστημα.
Σε αυτό το περιβάλλον, η πολιτική των μονομερών πιέσεων παράγει συχνά τα αντίθετα αποτελέσματα.
Αντί να αποδυναμώνει το Ιράν, ενισχύει τη συνεργασία του με άλλες χώρες που αμφισβητούν την αμερικανική ηγεμονία.
Αντί να περιορίζει την επιρροή του, συμβάλλει στη δημιουργία νέων δικτύων συνεργασίας που παρακάμπτουν τη δυτική επιρροή.
Το ισχυρό εναλλακτικό μήνυμα του Ιράν
Το βασικό ερώτημα παραμένει αν η περιοχή μπορεί να οδηγηθεί σε μια πιο σταθερή ισορροπία.
Η εμπειρία των τελευταίων δεκαετιών δείχνει ότι οι στρατιωτικές επεμβάσεις, οι κυρώσεις και οι πολιτικές εξαναγκασμού δεν έφεραν ειρήνη στη Μέση Ανατολή.
Αντίθετα, συχνά παρήγαγαν νέα κύματα αστάθειας.
Η περίπτωση του Ιράκ, της Λιβύης και της Συρίας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Από την πλευρά του Ιράν, το μήνυμα είναι σαφές: η ασφάλεια της περιοχής δεν μπορεί να οικοδομηθεί μέσω αποκλεισμών και απειλών αλλά μέσω αμοιβαίου σεβασμού και αναγνώρισης των συμφερόντων όλων των περιφερειακών δυνάμεων.
Είτε συμφωνεί κανείς είτε διαφωνεί με αυτή την προσέγγιση, είναι δύσκολο να αγνοήσει το γεγονός ότι το Ιράν εξακολουθεί να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.
Το ναυάγιο των αμερικανικών σχεδιασμών
Η σημερινή σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν αφορά μόνο στρατιωτικές επιχειρήσεις ή διπλωματικές διαπραγματεύσεις.
Πρόκειται για μια βαθύτερη αναμέτρηση γύρω από το ποιος θα διαμορφώσει τη μελλοντική τάξη πραγμάτων στην περιοχή.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να προσεγγίζουν τη Μέση Ανατολή μέσα από το πρίσμα της στρατιωτικής υπεροχής και της πολιτικής πίεσης.
Όμως η εποχή κατά την οποία η Ουάσιγκτον μπορούσε να επιβάλλει μονομερώς τις επιλογές της φαίνεται να ανήκει στο παρελθόν.
Το Ιράν, παρά τις τεράστιες προκλήσεις που αντιμετωπίζει, έχει καταφέρει να διατηρήσει την επιρροή του και να εξελιχθεί σε κεντρικό πυλώνα της περιφερειακής ισορροπίας.
Η στρατηγική του βασίζεται στην αποτροπή, στις συμμαχίες και στην αξιοποίηση των γεωπολιτικών πραγματικοτήτων της περιοχής.
Το εάν αυτή η προσέγγιση θα οδηγήσει τελικά σε μεγαλύτερη σταθερότητα ή σε νέες συγκρούσεις παραμένει ανοιχτό ερώτημα.
Εκείνο που είναι βέβαιο είναι ότι η Μέση Ανατολή του 2026 δεν είναι πλέον η Μέση Ανατολή που γνώριζαν οι αμερικανικοί σχεδιασμοί των προηγούμενων δεκαετιών.
Και αυτή ακριβώς η νέα πραγματικότητα αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη πρόκληση για την Ουάσιγκτον.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου