TΟ ΔΕΝΤΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΔΑΣΟΣ

Γράφει ο Σάββας Καλεντερίδης
Με το «Οραμα 2071» τίθεται ως στόχος να αναχθεί η Τουρκία σε κεντρικό γεωστρατηγικό παίκτη και περιφερειακή ή παγκόσμια δύναμη, με έμφαση στη σύνδεση με τον «τουρκικό κόσμο»
Ο μεσοπρόθεσμος και ο μακροπρόθεσμος εθνικός σχεδιασμός της Τουρκίας έγιναν με βάση τις εξής τρεις χρονολογίες: 1923, 1453 και 1071. Η πρώτη είναι η χρονολογία ίδρυσης της Τουρκικής Δημοκρατίας, και το κράτος με την κυβέρνηση Ερντογάν από τις αρχές της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα υιοθέτησαν το σχέδιο «Οραμα 2023» (Vision 2023), το οποίο καθόρισε το σύνολο στρατηγικών και οικονομικών στόχων που έθεσε η Τουρκία με ορίζοντα το 2023, έτος συμπλήρωσης 100 ετών από την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας.
Οι κύριοι στόχοι του σχεδίου, που ήταν η ένταξη της Τουρκίας στις 10 μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, ο διπλασιασμός του ΑΕΠ στα 2 τρισ. δολάρια, η αύξηση των εξαγωγών στα 500 δισ. δολάρια και η μείωση της ανεργίας κάτω από το 5%, δεν επιτεύχθηκαν, αν και υπήρξε πρόοδος στους ως συγκεκριμένους τομείς.
Επίσης, ανάμεσα στους στόχους ήταν έργα υποδομών, όπως το νέο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης, το Κανάλι της Κωνσταντινούπολης, σιδηρόδρομοι υψηλής ταχύτητας και αυτοκινητόδρομοι, στόχοι που σε μεγάλο βαθμό επιτεύχθηκαν, με εξαίρεση το Κανάλι της Κωνσταντινούπολης.
Οσον αφορά την εξωτερική πολιτική, το «Οραμα 2023» είχε θέσει στόχο την ενίσχυση του περιφερειακού και διεθνούς ρόλου της Τουρκίας, την περιφερειακή συνεργασία και πλήρωση των κριτηρίων ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Οι στόχοι αυτοί επιτεύχθηκαν εν μέρει.
Αμέσως μετά το πέρας του σχεδίου «Οραμα 2023», με βάση τα αποτελέσματα και τις αστοχίες που παρατηρήθηκαν, κράτος και κυβέρνηση επεξεργάστηκαν ένα νέο -μακροπρόθεσμο αυτή τη φορά σχέδιο-, αυτό του λεγόμενου «Αιώνα της Τουρκίας», που αποτελεί το κεντρικό πολιτικό, αναπτυξιακό και γεωπολιτικό όραμα του Ερντογάν και του κυβερνώντος κόμματος AKP, το οποίο παρουσιάστηκε επίσημα στις 29 Οκτωβρίου 2022, με αφορμή τη λήξη του σχεδίου «Οραμα 2023».
Οι βασικοί άξονες του σχεδίου έχουν στόχο να αναδείξουν την Τουρκία σε περιφερειακή υπερδύναμη και κόμβο εμπορίου, ενέργειας και δεδομένων ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση, και σε κεντρικό πόλο του λεγόμενου «τουρκικού κόσμου», μέσω του «Οργανισμού Τουρκικών Κρατών».
Οι στόχοι
Ανάμεσα στους στόχους αυτού του μακρόπνοου και μακροπρόθεσμου σχεδίου είναι η ανάπτυξη της αμυντικής αλλά και της λοιπής βιομηχανίας, η ανάπτυξη της υψηλής τεχνολογίας, η επίτευξη ενεργειακής αυτονομίας μέσω γεωτρήσεων σε φιλικές μουσουλμανικές χώρες (Σομαλία, Λιβύη) και μέσω της ανάπτυξης τριών πυρηνικών εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Οσον αφορά το ανθρώπινο δυναμικό, στόχος είναι η δημογραφική ανάκαμψη της χώρας, η δημιουργία ενός «νέου τύπου Τούρκου», διά των ριζικών αλλαγών στα προγράμματα σπουδών και την καλλιέργεια εθνικιστικού και συντηρητικού – θρησκευτικού προσανατολισμού, εντάσσοντας θεματικές όπως η «Γαλάζια Πατρίδα» και το ψευδοκράτος, αλλά και την ιστορική αφήγηση της Αγκυρας, με έμφαση στο «μεγαλείο» της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Στο σχέδιο του λεγόμενου «Αιώνα της Τουρκίας» εντάσσονται τα σχέδια «Οραμα 2053» και «Οραμα 2071». Το «Οραμα 2053» εντάσσεται στο σχέδιο του «Αιώνα της Τουρκίας» και αποτελεί το μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης, οικονομικού μετασχηματισμού και γεωπολιτικής ενίσχυσης της χώρας, με το έτος 2053 να έχει επιλεγεί λόγω του υψηλού ιστορικού συμβολισμού, αφού σηματοδοτεί τη συμπλήρωση 600 ετών από την Αλωση της Κωνσταντινούπολης (1453) από τους Οθωμανούς.
Το σχέδιο έχει υψηλούς στόχους στους τομείς της τεχνολογίας, του βιομηχανικού εκσυγχρονισμού της χώρας, την ανάπτυξη της βιομηχανίας σε τέτοιο βαθμό, που να κατατάσσει την Τουρκία στις 5 κορυφαίες χώρες παγκοσμίως στις εξαγωγές αμυντικού υλικού και διαστημικής τεχνολογίας, και την είσοδο της χώρας στην πρώτη δεκάδα παγκοσμίως στον χρηματοπιστωτικό και τραπεζικό τομέα, με τον Ερντογάν να θέτει ως στόχο την εδραίωση της Τουρκίας ως αυτόνομης περιφερειακής και παγκόσμιας δύναμης με υπολογίσιμη στρατιωτική αλλά και ήπια ισχύ, που θα της επιτρέπει να έχει καθοριστικό ρόλο στις διεθνείς εξελίξεις.
Τέλος, έχουμε το «Οραμα 2071», που αποτελεί το τελευταίο στάδιο του τριπλού χρονοδιαγράμματος των ιστορικών οροσήμων (2023, 2053 και 2071), με το 2071 να έχει επιλεγεί λόγω της συμπλήρωσης 1.000 χρόνων από τη Μάχη του Μαντζικέρτ (1071).
Το «όραμα» αυτό ανατρέπει την κεμαλική ιδεολογία, με βάση την οποία η ιστορία της Τουρκίας ξεκινούσε το 1923, με την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας και επιχειρεί να συνδέσει τη σύγχρονη τουρκική πολιτική με τη σελτζουκική και οθωμανική ιστορία, προβάλλοντας την εικόνα μιας ισχυρής, αυτόνομης δύναμης με παγκόσμια εμβέλεια.
Με το «Οραμα 2071» τίθεται ως στόχος να αναχθεί η Τουρκία σε κεντρικό γεωστρατηγικό παίκτη και περιφερειακή ή παγκόσμια δύναμη, με έμφαση στη σύνδεση με τον «τουρκικό κόσμο», ενώ σε αναλύσεις που περιγράφουν το μακροπρόθεσμο πλαίσιο ανάπτυξης, αναφέρεται η επιδίωξη για μακροχρόνια οικονομική ισχύ, προηγμένες τεχνολογίες (όπως Τεχνητή Νοημοσύνη και καθαρή ενέργεια) και ενεργή παγκόσμια διπλωματία.
Αυτός είναι ο μακρόπνοος και μακροπρόθεσμος σχεδιασμός της Τουρκίας, στοιχείο του οποίου είναι και το δόγμα της «Γαλάζιας Παράνοιας», που αναμένεται να εισαχθεί για συζήτηση στις αρμόδιες επιτροπής της τουρκικής εθνοσυνέλευσης.
Το άρθρο έχει ως στόχο να ενημερωθούν οι αναγνώστες μας για τους σχεδιασμούς της Τουρκίας και να εντάξουν σε αυτούς το νομοσχέδιο της «Γαλάζιας Παράνοιας», για να μπορέσουν να κατανοήσουν καλύτερα της επιδιώξεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο. Ολα όσα αναπτύξαμε παραπάνω είναι το δάσος. Το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδος – Κύπρου είναι το δένδρο.
Να βλέπουμε το δέντρο, αλλά να βλέπουμε και το δάσος.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου